Documentatiecentrum - Patrimonium

Gebouwen

Parochiekerk "Sint-Stefanus" (Nederokkerzeel)

De St.Stefanuskerk gelegen in de Kampenhoutse deelgemeente Nederokkerzeel is een parel van Brabantse gotiek, Ze was oorspronkelijk een 12de-eeuws éénbeukig Romaans kerkje, gebouwd op een driehoekige dries, genaamd de Zes Linden. Centraal ingeplant binnen een ommuurd kerkhof, kreeg ze haar hedendaags uiterlijk na diverse bouwcampagnes.

Opgetrokken uit witte zandsteen en rode baksteen, met zandstenen speklagen, raamomlijstingen en hoekverbindingen. De toren tussen koor en transept heeft een Romaanse kern. De eertijds dichtgemetselde koorvensters zijn onlangs opnieuw ingevuld met kleurrijke glasramen. De muurschilderingen in de oude sacristie zijn gerestaureerd.

Een prachtige kijk-site over deze kerk is ontworpen door Marc Denauw, mede-inwoner van onze gemeente; beslist de moeite waard om een kijkje te nemen.

afbeelding St.-Stefanuskerk - Nederokkerzeel
Informatie volgens VIOE
Deelgemeente Nederokkerzeel
Ligging Peperstraat 125
Status bewaard
Foto's
Beschrijving

Centrale inplanting met ommuurd kerkhof. Interessante, nu heterogene kerk, grosso modo uit 13de, 16de-17de en 18de eeuw op vrij eenvoudige plattegrond: driebeukig schip van twee traveeën met transept, aanpalende oostertoren (13de eeuw?) tussen een noordkapel en een zuidsacristie, en een koor van twee traveeën met driezijdige sluitsteen. Zandsteenbouw (Brusseliaan) voor de oudste gedeelten en bak- en zandsteen voor de latere (vierde kwart 18de eeuw).

Asymmetrische westpuntgevel met bouwnaad tussen de midden en zuidzijbeuk, waardoor de latere aanpassing en vergroting duidelijk wordt gesteld; gevelsteen met opschrift ANNO 1628, onder het rondboogvormig bovenvenstertje met geprofileerde druiplijst. Spitsboogvormig drielichtvenster met afzaat; druiplijst met gestrekte uiteinden.

Arduinen barokportaal, in de zwikken gedateerd ANNO 1662; rondboogdeur met geblokte stijlen en drie sluitstenen onder een gekorniste waterlijst met gestrekte uiteinden steunend op korte voluten. Gestrekte en gekorniste kroonlijst op uitgewerkte vleugelstukjes.

Noordergevel (17de eeuws?) gevormd door twee kapelgevels met aandak en loodrechte leien zadeldaken; spitsboogvensters met strakke tracering.

Uitspringende noordtranseptarm met puntgevel uit de 16de eeuw gestut door op elkaar gestelde steunberen, gemarkeerd door een kleine versnijding ter hoogte van de waterlijst die over de gevels doorloopt, in de noorder juist onder de afzaat van het brede geprofileerde spitsboogvenster met Y-tracering. Aanpalende noordkapel met puntgevel en haaks zadeldak (15de eeuw), waardoor de oostertoren en het noordertraptorentje worden ingebouwd.

Zuidzijbeuk en zuidtransept (1780) van baksteen verlevendigd met bakstenen sokkel en speklagen; geprofileerde spitsboogvensters. Overhoeks geplaatste zonnewijzer ingewerkt in de hoekstenen van west- en zuidgevels. Zuidsacristie uit de 19de eeuw, palend aan de toren.

Vierkante hoekstenen toren, met Romaanse kern, uit de 13de eeuw (?). Wandgeleding door middel van kordonlijsten, onder meer ter hoogte van de gedichte spitsboogvensters. Bovenbouw met scherpe spitsboogvensters. Bovenbouw met scherpe spitsboogvormige galmgaten, op een gevelsteen in de zuidmuur gedateerd ANNO 1716; hoge ingesnoerde naaldspits (leien).

Rijzig koor uit de 16de eeuw onder scherp zadeldak dat de vroegste galmgaten afschermt; hoge sokkel en steunbern die de traveeën en koorsluiting ritmeren; opengewerkte wanden voorzien van volledig spitsboogvormige drielichtvenster (gedichte vensters in de absis).

Binnenin wordt de middenbeuk geritmeerd door zuilen met weggehakte kapitelen onder hoge geprofileerde spitsboogvormige scheibogen; bundelpijler bij de kruising; vlak plafond ingedeeld door de op kraagstenen steunende moerbalken; geometrische ornamenten in stucwerk en centraal jaartal 1723.

Kruisribgewelf over de noordzijbeuk; geprofileerde spitsboog op halfzuilen met koolbladkapiteel, naar de noordtranseptarm. Noordtranseptarm van twee traveeën; kruisribgewelven met hogelversiering op schalken met koolbladkapitelen; verjongende sokkeltjes opgenomen in een kordon (weggehakt in de noordwand).

Geplafonneerde zuidzijbeuk; pseudoribbengewelf in pleisterwerk boven de zuidertranseptarm.

Vernauwing naar de onderverdieping van de toren, afgewerkt door afgekante pijlers met smal koolbladkapiteel waarop een brede tudorboog rust. Erboven sporen van de dakhelling van de vroegere, lagere beuk.

Gelijksoortige overgang naar het koor, en tussen beide, een kruisribgewelf op dunne ribben.

Blijkbaar vernieuwd parement en ingediepte spitsboog op imposten, waarboven ruwer breuksteenverband (noordwesten); oculus in de zuidwand.

Kruisribgewelf van het koor, steunend op de fijne koolbladkapitelen van de schalken, onderling verbonden door een kordon die onderaan de vensterafzaten loopt (zie noordertranseptarm). Gedichte absisvensters (vermoedelijk circa 1635, jaartal op het barok hoogaltaar).

Noorderdoopkapel met kruisriboverkluizing (15de eeuw?). Stenen spiltrap in het traptorentje.

Meubilair. Gotische muurschildering met voorstelling van de Calvarie, in de doopkapel "internationale stijl", (14de-15de eeuw?); Maria-Hemelvaart, Renaissance (eerste kwart 17de eeuw); Marteldood van Sint-Stephanus, hoofdaltaar, circa 1645 (?); glasraam, noordzijbeuk, gedateerd SPR 1662.

Voornamelijk barokmeubilair: lambrizering tegen de zuid- en noordwanden van de toren, gedateerd 1653 en 1665; preekstoel de tweede helft van de 17de eeuw; sacristiekast 1643; orgel gedateerd 1731; laat-classicistisch doksaal, einde 18de eeuw; doopvont uit de 17de eeuw; tegen de westmuur barokke grafsteen van Ph. Lambrecht van circa 1663.

Bron

De Maegd C. & Van Aerschot S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2N, Gent.

Auteurs: De Maegd Christiane, Van Aerschot Suzanne

meer info : De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed : Parochiekerk "Sint-Stefanus" (ID: 39885)
logo Campenholt
© 2010-2019
Heemkring Campenholt - Kampenhout
Consulteer onze Copyright voorschriften.
website heemkring:www.campenholt.be
contact heemkring: heemkring@kampenhout.be

Bestand:
pagina laatst bijgewerkt op: 06-04-2018
webdesign: highgate '57